.webp)
-610018.jpg)
පෙබරවාරි 20 වනදා සිට ක්රියාත්මක වීමට නියමිත මෙම නව නීති මාලාව මගින් සමාජ මාධ්ය ආයතන සහ පරිශීලකයින් සඳහා දැඩි වගකීම් සමුදායක් පවරා ඇත.
මෙහිදී ක්රියාත්මක කිරීමට නියමිත ප්රධාන කරුණු (Highlights) පහත පරිදි වේ:
1. පැය 3ක දැඩි කාලසීමාව (3-Hour Takedown Rule)
මෙතෙක් නීති විරෝධී අන්තර්ගතයන් ඉවත් කිරීමට ලබා දී තිබූ පැය 36ක කාලය පැය 3 දක්වා අවම කර ඇත. රජය හෝ අධිකරණය විසින් නියෝග කරනු ලබන ඕනෑම නුසුදුසු අන්තර්ගතයක් පැය 3ක් ඇතුළත ඉවත් කිරීමට Meta, YouTube සහ X වැනි ආයතන බැඳී සිටී.
2. ලිංගික අන්තර්ගතයන් පැය 2කින් ඉවත් කිරීම
යමෙකුගේ නිරුවත් හෝ අඩ නිරුවත් දර්ශන, ලිංගික ක්රියා හෝ අවසරයකින් තොරව පළ කරන ලද පෞද්ගලික දර්ශන (NCII - Non-Consensual Intimate Image(s)) පිළිබඳ පැමිණිල්ලක් ලැබී පැය 2ක් ඇතුළත ඒවා ඉවත් කළ යුතුය.
3. AI සහ Deepfake අන්තර්ගතයන් ලේබල් කිරීම
කෘත්රිම බුද්ධිය (AI) මගින් නිර්මාණය කරන ලද හෝ වෙනස් කරන ලද ඕනෑම වීඩියෝවක්, ඡායාරූපයක් හෝ හඬ පටයක් "Synthetically Generated" ලෙස පැහැදිලිව ලේබල් කිරීම අනිවාර්ය වේ. මෙම ලේබල් ඉවත් කිරීමට හෝ සැඟවීමට කිසිවෙකුට අවසර නැත. අදාළ අන්තර්ගතය නිර්මාණය කළ මූලාශ්රය හඳුනාගත හැකි පරිදි ස්ථිර Metadata (දත්ත) ඇතුළත් කළ යුතුය.
4. ස්වයංක්රීය පාලන පද්ධති (Automated Tools)
අසභ්ය ප්රකාශන, ළමා ලිංගික අපයෝජන දර්ශන (CSAM) සහ ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් වන තොරතුරු ප්රචාරය වීම වැළැක්වීම සඳහා සමාජ මාධ්ය ආයතන විසින් ස්වයංක්රීය තාක්ෂණික මෙවලම් (AI Filters) අනිවාර්යයෙන්ම යෙදවිය යුතුය.
5. පැමිණිලි විමර්ශන කාලය කෙටි කිරීම
පරිශීලකයින් ඉදිරිපත් කරන පැමිණිලි භාරගත් බව පැය 2ක් ඇතුළත තහවුරු කළ යුතු අතර (Acknowledge), දින 15ක්ව තිබූ පැමිණිලි විසඳීමේ කාලය දින 7ක් දක්වා අඩු කර ඇත.
නියමිත දිනට මෙම නීති ක්රියාත්මක නොකරන සමාජ මාධ්ය ආයතනවලට ඉන්දියාව තුළ පවතින නීතිමය ආරක්ෂාව (Safe Harbour) අහිමි වන අතර, එම පෝස්ටුවල වගකීම අදාළ සමාගම් විසින්ම දැරිය යුතු වේ.
TikTok තහනම සහ ඉන්දීය වෙළඳපොළේ සුවිශාලත්වය
මෙම නව දැඩි නීතිරීති හමුවේ වුවද, ගෝලීය සමාජ මාධ්ය දැවැන්තයින් ඉන්දියාව හැර නොයන්නේ ලොව විශාලතම පරිශීලක පදනම ඉන්දියාව සතු වන බැවිනි. විශේෂයෙන්ම TikTok යෙදුම ඉන්දියාවේ තහනම් කිරීමට පෙර පැවති තත්ත්වය මෙයට කදිම උදාහරණයකි:
TikTok තහනම: 2020 වසරේදී ජාතික ආරක්ෂාව සහ දත්ත රක්ෂණය පිළිබඳ ගැටලු පදනම් කරගනිමින් ඉන්දීය රජය විසින් TikTok ඇතුළු චීන මූලාරම්භක යෙදුම් තහනම් කරන ලදී.
අහිමි වූ පරිශීලකයින්: තහනම පනවන අවස්ථාව වන විට ඉන්දියාව තුළ TikTok පරිශීලකයින් මිලියන 200ක් (බිලියන 0.2ක්) සිටි අතර, එය චීනයෙන් බැහැරව TikTok සතු වූ විශාලතම වෙළඳපොළ විය.
වත්මන් තත්ත්වය: වසර 5කට පසුවත්, එනම් 2026 වසරේදී ද එම තහනම නොවෙනස්ව පවතින අතර, TikTok හි අඩුව පිරවීමට YouTube Shorts සහ Instagram Reels සමත්ව තිබේ.
සමාජ මාධ්ය සමාගම්වලට ඉන්දියාව මෙතරම් වැදගත් ඇයි?
මෙම නව දැඩි නීතිරීති හමුවේ වුවද, ගෝලීය සමාජ මාධ්ය දැවැන්තයින් ඉන්දියාව හැර නොයන්නේ එරට සතු සුවිශාල වෙළඳපොළ විභවය සහ ලොව විශාලතම පරිශීලක පදනම ඉන්දියාව සතු වන බැවිනි. 2026 වසරේ නවතම සංඛ්යාලේඛන අනුව එහි තත්ත්වය මෙසේය:
පරිශීලකයින් සංඛ්යාව: ඉන්දියාවේ වර්තමාන අන්තර්ජාල පරිශීලකයන් සංඛ්යාව බිලියන 1.03ක් දක්වා වර්ධනය වී ඇති අතර, එයින් මිලියන 500කට අධික පිරිසක් සක්රීය සමාජ මාධ්ය පරිශීලකයින් වේ.
ප්රධාන ආයතනවල බලය:
YouTube: ඉන්දියාව ලොව විශාලතම යූටියුබ් වෙළඳපොළ වන අතර එහි පරිශීලකයින් සංඛ්යාව මිලියන 500 ඉක්මවා ඇත.
Facebook: මිලියන 403.4කට අධික පරිශීලකයින් සංඛ්යාවක් සමඟ ෆේස්බුක් භාවිතය අතින්ද ඉන්දියාව ලොව ප්රථම ස්ථානය ගනී.
Instagram: ඉන්දීය සමාජ මාධ්ය වෙළඳපොළෙන් 40%කට අධික කොටසක් ඉන්ස්ටග්රෑම් සතු වේ.
වෙළඳ දැන්වීම් ආදායම: ඉන්දියාවේ ඩිජිටල් වෙළඳ දැන්වීම් වෙළඳපොළ (Digital Ad Spend) 2026 වසර අවසන් වන විට අමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 14.56ක් (ඉන්දීය රුපියල් ට්රිලියන 1.2ක් පමණ) දක්වා වර්ධනය වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත.
අධිවේගී වර්ධනය: ලොව වේගවත්ම ඩිජිටල් වර්ධනයක් සහිත රටක් වන ඉන්දියාවේ, ඩිජිටල් වෙළඳ දැන්වීම් ක්ෂේත්රය වසරකට 12.6%ක පමණ වේගයකින් වර්ධනය වේ.
මෙවැනි දැවැන්ත ආදායම් විභවයක් සහ පරිශීලක පදනමක් පවතින බැවින්, රජය පනවන දැඩි නීතිරීතිවලට අනුගත වෙමින් තම සේවාවන් පවත්වාගෙන යාමට Meta, Google සහ X වැනි සමාගම්වලට සිදු වී තිබේ.
